Cyberbezpieczeństwo – informacje dla użytkowników usług Urzędu Gminy w Pabianicach

Informacja publikowana na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

Urząd Gminy w Pabianice świadczy usługi publiczne również przy wykorzystaniu stron internetowych, poczty elektronicznej oraz innych systemów teleinformatycznych. Korzystanie z usług elektronicznych może wiązać się z ryzykiem wystąpienia cyberzagrożeń.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje pomagające rozpoznawać zagrożenia oraz bezpiecznie korzystać z usług świadczonych przez Urząd Gminy w Pabianicach.

Najczęstsze cyberzagrożenia

Phishing – wyłudzanie danych

Phishing polega na podszywaniu się pod urząd, bank, operatora płatności, firmę kurierską lub inną instytucję. Oszuści wykorzystują wiadomości e-mail, SMS, komunikatory, rozmowy telefoniczne oraz fałszywe strony internetowe.

Celem ataku może być nakłonienie użytkownika do:

podania hasła, kodu jednorazowego lub innych danych logowania;
przekazania danych osobowych albo danych karty płatniczej;
kliknięcia odnośnika prowadzącego do fałszywej strony;
otwarcia złośliwego załącznika;
wykonania przelewu lub innej operacji finansowej.

Podejrzane wiadomości często wywołują presję czasu, informują o rzekomej zaległości, blokadzie konta, zwrocie środków, niedostarczonej przesyłce albo konieczności natychmiastowego potwierdzenia danych.

Urząd Gminy w Pabianicach nie prosi za pośrednictwem poczty elektronicznej, wiadomości SMS ani podczas rozmowy telefonicznej o przekazanie hasła, kodu PIN, kodu jednorazowego lub pełnych danych karty płatniczej.

Złośliwe oprogramowanie

Złośliwe oprogramowanie może być rozpowszechniane między innymi za pomocą załączników, odnośników, fałszywych aktualizacji, nielegalnych programów oraz zainfekowanych stron internetowych.

Może ono umożliwić kradzież danych, przejęcie kontroli nad urządzeniem, śledzenie aktywności użytkownika albo uszkodzenie lub zaszyfrowanie plików.

Ransomware

Ransomware jest rodzajem złośliwego oprogramowania, które blokuje dostęp do urządzenia lub szyfruje zapisane na nim dane, a następnie żąda zapłaty za ich odblokowanie.

Istotnym sposobem ograniczania skutków takiego zdarzenia jest wykonywanie regularnych kopii zapasowych ważnych danych i przechowywanie ich w sposób uniemożliwiający ich zaszyfrowanie razem z urządzeniem.

Fałszywe strony internetowe

Fałszywe strony mogą wyglądać podobnie do serwisów urzędowych, bankowych albo platform usług publicznych. Różnica może polegać jedynie na dodatkowym znaku, literówce albo innej końcówce adresu.

Przed wprowadzeniem danych należy dokładnie sprawdzić adres strony. Szyfrowane połączenie HTTPS chroni przesyłanie danych, ale samo w sobie nie potwierdza, że strona należy do Gminy lub innej zaufanej instytucji.

Inżynieria społeczna

Inżynieria społeczna polega na manipulowaniu użytkownikiem w celu nakłonienia go do ujawnienia informacji lub wykonania określonego działania.

Przestępca może podszywać się między innymi pod pracownika urzędu, banku, Policji, operatora telekomunikacyjnego, członka rodziny albo pracownika pomocy technicznej.

Jak bezpiecznie korzystać z usług elektronicznych

Korzystaj wyłącznie z oficjalnych stron internetowych prowadzonych przez Urząd Gminy w Pabianicach oraz znanych platform usług publicznych.
Przed wprowadzeniem danych sprawdzaj dokładny adres strony internetowej.
Nie klikaj odnośników i nie otwieraj załączników znajdujących się w niespodziewanych lub podejrzanych wiadomościach.
Nie podawaj haseł, kodów jednorazowych ani danych płatniczych w odpowiedzi na wiadomość e-mail, SMS lub podczas nieoczekiwanej rozmowy telefonicznej.
Nie przekazuj numeru PESEL ani innych danych osobowych w odpowiedzi na nieoczekiwaną wiadomość lub za pośrednictwem strony, której autentyczności nie możesz potwierdzić.
Stosuj długie i unikalne hasła. Nie używaj tego samego hasła w wielu usługach.
Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe, jeżeli dana usługa udostępnia taką możliwość.
Regularnie aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę, aplikacje oraz oprogramowanie zabezpieczające.
Pobieraj programy wyłącznie z zaufanych źródeł.
Nie instaluj aplikacji ani nie udostępniaj ekranu urządzenia na polecenie nieznanej osoby kontaktującej się telefonicznie lub przez komunikator.
Unikaj logowania do usług zawierających dane osobowe lub finansowe za pośrednictwem niezabezpieczonych publicznych sieci Wi-Fi.
W razie wątpliwości potwierdź autentyczność wiadomości, kontaktując się z Urzędem za pomocą danych opublikowanych na jego oficjalnej stronie, a nie danych podanych w podejrzanej wiadomości.

Co zrobić po zauważeniu zagrożenia

Jeżeli kliknąłeś podejrzany odnośnik, otworzyłeś nieznany załącznik, przekazałeś dane na fałszywej stronie albo podejrzewasz przejęcie konta:

nie wykonuj kolejnych instrukcji otrzymanych od podejrzanego nadawcy;
przerwij kontakt z osobą, która może podszywać się pod pracownika Urzędu lub innej instytucji;
zmień hasło przy użyciu bezpiecznego urządzenia;
zakończ aktywne sesje konta i włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe;
skontaktuj się z bankiem, jeżeli zdarzenie może dotyczyć danych płatniczych lub pieniędzy;
przeskanuj urządzenie aktualnym oprogramowaniem zabezpieczającym;
zgłoś zdarzenie administratorowi właściwej usługi.

Zgłaszanie cyberzagrożeń, incydentów i podatności

Cyberzagrożenie, podejrzaną wiadomość podszywającą się pod Urząd Gminy w Pabianicach/Gminę Pabianice, nieprawidłowe działanie usługi elektronicznej, incydent lub potencjalną podatność związaną z usługami Gminy można zgłosić:

E-mail:
Telefon: 42 213 96 60 w godz. pracy Urzędu Gminy
Pisemnie lub osobiście: Urząd Gminy Pabianice, ul. Torowa 21, 95-200 Pabianice

W zgłoszeniu warto podać:

datę i godzinę zauważenia zdarzenia;
nazwę usługi lub adres strony, której dotyczy zgłoszenie;
opis zaobserwowanego problemu;
adres nadawcy lub podejrzanej strony;
treść komunikatu o błędzie;
dane umożliwiające kontakt ze zgłaszającym.

Do zgłoszenia można dołączyć zrzuty ekranu lub podejrzaną wiadomość. Nie należy przesyłać haseł, kodów jednorazowych, kodów PIN, pełnych danych kart płatniczych ani informacji, które nie są potrzebne do rozpatrzenia zgłoszenia.

Możliwość zgłoszenia podatności nie oznacza zgody na prowadzenie testów bezpieczeństwa, przełamywanie zabezpieczeń, uzyskiwanie dostępu do danych ani podejmowanie działań, które mogą zakłócić funkcjonowanie systemów lub usług Urzędu Gminy w Pabianicach.

Podejrzane wiadomości, strony phishingowe i inne zagrożenia można również zgłaszać do CERT Polska za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie: incydent.cert.pl .

Przydatne informacje

Aktualne ostrzeżenia oraz materiały dotyczące bezpiecznego korzystania z internetu są publikowane między innymi przez:

Cyberbezpieczeństwo